زخم شریانی (سرخرگی) — علائم، تشخیص و درمان تخصصی
زخمهای شریانی به دلیل انسداد رگها و نرسیدن اکسیژن به بافتها ایجاد میشوند. به عنوان متخصصان کلینیک الو زخم، به شما میگوییم که تشخیص زودهنگام و مداخله سریع میتواند اندام را از خطر نکروز و قطع شدن نجات دهد.
زخم شریانی چیست و چرا ایجاد میشود؟
در سیستم گردش خون، سرخرگها (شریانها) وظیفه انتقال خون حاوی اکسیژن و مواد مغذی را از قلب به اندامها دارند. علت اصلی زخم شریانی، اختلال در عملکرد همین سرخرگهاست. وقتی خونرسانی به اندام تحتانی (پاها) دچار نارسایی شود، بافتها دچار کمبود شدید اکسیژن (ایسکمی) شده و به مرور زمان سلولها میمیرند که به این حالت بافت نکروز (بافت مرده و سیاه) میگویند. این روند در نهایت منجر به ایجاد زخمهای عمیق و دردناک میشود.
چگونه زخم شریانی را تشخیص دهیم؟ (۱۳ علامت کلیدی)
به عنوان متخصص درمان زخم، ما در معاینات بالینی به دنبال مجموعهای از علائم خاص هستیم. نشانههای زخم شریانی بسیار متفاوت از سایر زخمها (مثل زخم وریدی یا دیابتی) است:
ویژگیهای دردِ سرکش
بیمار در زمان استراحت درد شدیدی دارد که در شبها تشدید میشود. یکی از نشانههای قطعی این است که با بالا آوردن پا درد بیشتر شده و با آویزان کردن پا از لبه تخت، به دلیل کمک جاذبه به خونرسانی، درد تسکین مییابد.
ظاهر و محل قرارگیری زخم
این زخمها معمولاً در نوک انگشتان، پنجه و پاشنه پا ایجاد میشوند. ظاهر آنها بسیار منظم و به اصطلاح “پانچ شده” (با مرز مشخص) است و با کوچکترین لمس یا ضربهای شروع به خونریزی میکنند.
وضعیت پوست و دمای اندام
پوست اطراف زخم کاملاً رنگپریده است و در معاینه، پای بیمار سرد احساس میشود. همچنین به دلیل کاهش خونرسانی، ریزش موهای اندام تحتانی (ساق و روی پا) به وضوح دیده میشود.
علائم هشداردهنده دیگر
در معاینه تخصصی، نبض دورسال پدیس (روی پا) یا وجود ندارد و یا بسیار ضعیف است. همچنین در مراحل پیشرفتهتر، قرمزی و تورم ناشی از واکنش بافتی در اطراف پوست زخم مشاهده میشود.
تست تشخیصی برگر (Buerger’s Test)
یک روش بالینی سریع برای بررسی اختلال شریانی: از بیمار میخواهیم صاف دراز بکشد. پاهای او را به مدت یک دقیقه تا زاویه ۴۵ درجه بالا نگه میداریم. اگر پاها در این حالت رنگپریده و سفید شوند و پس از برگرداندن پا به حالت اولیه (آویزان یا درازکش)، رنگ پا به سرعت قرمز روشن (Rubor) شود، نتیجه تست مثبت است و نشاندهنده اختلال جدی شریانی میباشد.
۸ گام تخصصی برای درمان زخمهای شریانی
درمان زخم شریانی نیازمند یک کار تیمی بین متخصص زخم، جراح عروق و متخصص عفونی است. ما در الو زخم این مسیر درمانی را دنبال میکنیم:
اقدام اولیه: آویزان کردن پا
به عنوان اولین قدم برای تسکین درد و کمک موقت به خونرسانی، توصیه میشود بیمار پاهای خود را از سطح قلب پایینتر نگه دارد (آویزان کند).
توقف فوری دخانیات
سیگار کشیدن باعث انقباض عروق و بدتر شدن ایسکمی میشود. قطع مصرف سیگار و هرگونه دخانیات برای نجات اندام کاملاً حیاتی است.
مداخلات عروقی (Revascularization)
برطرف کردن انسداد رگها بر عهده جراح عروق است که بسته به شدت گرفتگی، از طریق دارودرمانی یا عمل آنژیوگرافی (بالن زدن و استنتگذاری) انجام میشود.
کنترل فاکتورهای خطر متابولیک
کاهش سطح کلسترول و چربی خون از طریق رژیم غذایی سختگیرانه و در صورت نیاز مصرف داروهای کاهنده چربی خون الزامی است.
کنترل عفونت (آنتیبیوتیک تراپی)
زخمهای ایسکمیک به شدت مستعد عفونت هستند. پس از انجام آزمایشات کشت ترشحات زخم و مشاوره با متخصص عفونی، آنتیبیوتیک مناسب تجویز میشود.
اکسیژنرسانی پیشرفته به بافت
استفاده از تکنیکهای نوین مانند اوزونتراپی و اکسیژنتراپی پرفشار (هایپرباریک) برای رساندن اکسیژن به بافتهای در حال مرگ بسیار موثر است.
شستشو و پاکسازی تخصصی (دبریدمان)
زخم باید با محلولهای ضدعفونیکننده استاندارد شستشو داده شود تا میکروارگانیسمها و باکتریها از بستر زخم پاکسازی شوند. البته دبریدمان زخم شریانی به دلیل خونرسانی ضعیف باید با احتیاط کامل توسط متخصص انجام شود.
پانسمانهای نوین و مرطوب
استفاده از پانسمانهای پیشرفته که رطوبت بستر زخم را تنظیم میکنند، به روند ترمیم بافت کمک کرده و از خشک شدن و گسترش نکروز جلوگیری مینمایند.
برای درمان تخصصی زخم شریانی در منزل زمان را از دست ندهید
کلینیک الو زخم، ارائه دهنده خدمات نوین و تخصصی درمان انواع زخم در تهران و شهرستانها. اگر با علائم زخم شریانی مواجه هستید، پیش از سیاه شدن بافت، همین حالا با ما تماس بگیرید.
سلب مسئولیت پزشکی: مطالب این صفحه صرفاً جنبه آموزشی و اطلاعرسانی دارد. زخمهای شریانی بسیار حساس بوده و نیاز به مداخله فوری جراح عروق و متخصص درمان زخم دارند. به هیچ عنوان خوددرمانی نکرده و در صورت سیاه شدن انگشتان یا درد غیرقابل تحمل، فوراً به اورژانس مراجعه کنید یا با تیم تخصصی الو زخم تماس بگیرید.
[…] زخم شریانی، نرسیدن خون (و اکسیژن) به بافت است. وقتی سرخرگها مسدود […]